Fonética
Déixovos unha ligazón ao Dicionario de pronuncia onde toparedes asemade a fonética, en caso de dúbida.
NESTA PÁXINA TEDES TODO MOI BEN EXPLICADIÑO
Aquí hai práctica e información.
A fonética é a ciencia que estuda os sons.
A fonoloxía é a ciencia que estuda os fonemas.
O fonema é o elemento mínimo distintivo.
Fonema vocálico : pode formar sílaba só e o aire sae pola boca sen atopar ningún obstáculo.
Fonema consonántico : non pode formar sílaba só e o aire atopa obstáculos ao saír.
O son é a realización do fonema.
A letra é o signo gráfico co que se representa o son dun idioma.
Fonema: unidade mínima de son da lingua (non divisible en unidades máis pequenas) con valor significativo. Isto quere dicir que os fonemas diferenzan palabras entre si: por exemplo, os fonemas iniciais de "pata", "rata", "bata", "mata" e "lata" non son os mesmos (son, respectivamente, o /p/, /r/, /b/, /m/ e /l/; para non confundilos coas letras, escribímolos entre barras) polo que dan lugar a palabras de significado totalmente diferentes.
Non confundir con "letra": representación gráfica dun fonema (observa: o fonema /b/ represéntase coas letras "b" e "v").
Equivalencias fonema-letra
| Letra | Nome | Fonema(s) que representa |
|---|---|---|
| A | a | /a/ |
| B | be | /b/ |
| C | ce | /θ/ (+ e e i; /s/ en zonas con seseo); /k/ (+ a, o e u) |
| D | de | /d/ |
| E | e | /e/, /ɛ/ |
| F | efe | /f/ |
| G | gue | /g/ (/x/ en zonas con gheada) |
| H | hache | |
| I | i | /i/, /j/ |
| L | ele | /l/ |
| M | eme | /m/ |
| N | ene | /n/ |
| Ñ | eñe | /ɲ/ |
| O | o | /o/, /ɔ/ |
| P | pe | /p/ |
| Q | que | /k/ |
| R | erre | /r/, /ɾ/ |
| S | ese | /s/ |
| T | te | /t/ |
| U | u | /u/, /w/ |
| V | uve | /b/ |
| X | xe | /ʃ/, /ks/ |
| Z | zeta | /θ/ (/s/ en zonas con seseo) |
| Dígrafo | Nome | Fonema(s) que representa |
|---|---|---|
| ch | ce hache | /tʃ/ |
| gu | gue u | /g/ |
| ll | ele dobre | /ʎ/ |
| nh | ene hache | /ŋ/ |
| qu | que u | /k/ |
| rr | erre dobre | /r/ |
Observa a non correspondencia fonema-letra
1- Non todos os fonemas están representados por unha letra, pois algúns precisan de dúas (dígrafos): ch, rr, nh…
2- Algúns fonemas teñen máis dunha representación gráfica, segundo certas regras:
- O /b/ represéntase con b se procede de B-, -B- e -P- latinos (BUCCA=boca) e con v se procede de U- e -U- (ADUOCATU=avogado).
- /k/: c, qu (cara, queixo). /g/: g, gu (gato, guerra) /Θ/ : z, c (zoco, cera).
3- Dous fonemas poden ter a mesma representación gráfica:
-/r/: raro. /n/: fano, non.
- Vogais de apertura media ou pechada: oso, óso.
- Taxi (ks)- exército.
4- Algunhas grafías representan dúas posibilidades de pronuncia a escoller polo falante:
- Representación do seseo e gheada: aguia: /ágia/ ou /áhia/
5- Algúns signos gráficos non representan ningún fonema: caso do h, e do u que segue a g e q cando preceden e,i: guepardo.
6- No noso alfabeto algunhas letras só se usan na transcrición de nomes ou palabras estranxeiras: k, w, y, ç.
Exercicios (con autocorrección)
As vogais
As vogais son sons da fala humana producidos ao expulsar aire pola boca, acompañados da vibración das cordas vocálicas; por iso dicimos que son "sonoras".
Segundo a posición da lingua na cavidade bucal e a maior ou menor abertura desta emitiranse vogais diferentes. Canto maior é o número de vogais nunha lingua, menor é a diferenza entre elas, pois o espazo articulatorio é moi reducido; a delimitación oral e auditiva nesas linguas, vólvese, por tanto, máis esixente á hora da súa aprendizaxe.
Non todas as linguas teñen o mesmo número de vogais (o castelán ten 5, o galego e o portugués 7, o inglés 20 e o francés 19). Isto é debido, por exemplo, a que a posición intermedia é máis aproveitada nunhas linguas que noutras. Por outra parte, algunhas linguas, coma o francés ou o portugués, teñen tamén vogais nasais. O galego tamén as tivo, pero hoxe están prácticamente desaparecidas.
Sa-bi-a-mos / co-tiá
Posición tónica ou pretónica
En posición tónica ou pretónica o sistema vocálico do galego presenta sete fonemas:
|
Punto de articulación |
Anterior ou palatal |
Central |
Posterior ou velar |
|
Pechada |
/i/ |
/u/
|
|
|
Abertura media pechada |
/e/ |
/ọ/
|
|
|
Abertura media aberta |
/
ę/, /ɛ/
|
/ɔ/
|
|
|
Aberta |
/a/
|
Posición postónica non final
En posición postónica non final, os fonemas redúcense a cinco, xa que non se dá á oposición entre abertura media aberta e abertura media pechada: /a,e,i,o,u/: /kágado/, /número/. Nesta posicion é frecuente a vacilación no punto de articulación (númaro).
Posición postónica final
Vogais semiabertas- semipechadas
Non sempre é doado saber cando as vogais de abertura media son semiabertas ou semipechadas. Aínda así hai algunha regra moi sinxela que che poderá axudar a distinguilas:
Presentan no sistema máis común vogal tónica semiaberta:
1- As vogais de abertura media que portan un acento diacrítico: vén, só, póla, óso, présa,... coa excepción do verbo "pór".
2- Normalmente, as que se corresponden cos ditongos ue e ie en castelán (pObo, mEdo).
Presentan no sistema máis común vogal tónica semipechada:
As palabras en que -o- forma ditongo con -u- (ditongo decrecente): touro, tesouro...
As homógrafas das que levan acento diacrítico: do, ven.
O sistema consonántico galego
|
Punto de articulac. |
Bilabiais |
Labio- dentais |
Linguo- dentais |
Linguo- interdentais |
Linguo- alveolares |
Palatais |
Velares |
|
Modo de Artic. |
Son - xor |
Son -xor |
Son -xor |
Son - xor |
Son - xor |
Son - xor |
Son - xor |
|
Oclusivas |
/b/ /p/ |
|
/d/ /t/ |
|
|
|
/g/ /k/ |
|
Fricativas |
|
/f/ |
|
/Θ/ |
/s/ |
/Š/ |
|
|
Africadas |
|
|
|
|
|
/ĉ/ |
|
|
Nasais |
/m/ |
|
|
|
/n/ |
/ň/ |
/ ŋ / |
|
Líquid. laterais |
|
|
|
|
/l/ |
/ λ / |
|
|
Líquid. vibrante múlt. |
|
|
|
|
/ŕ/ |
|
|
|
Líquid. Vibrant simple |
|
|
|
|
/ г / |
|
|
Comentarios
Publicar un comentario